Saadet Güneşi : Seadeti Ebediyeye Kavuşturacak İlmi ve Dini Bilgiler

İlimden önce edebe riayet etmelidir...

Hasan Yavaş

Tarih: 2018-06-20 / Hit: 117

Geçmişten günümüze kadar bütün İslâm büyükleri, edebe aykırı olan en ufak bir hareketten, âdetabüyük bir günahtan kaçınırcasına sakınırlardı...
 
Edep ve nezaket medeniyeti -1-
Dinimizin beğendiği ve emrettiği güzel huylardan biri de edepli, terbiyeli olmaktır. Edep, söz dinlemek, haddini bilmek demektir. Edep olmayınca ilim yalnız başına işe yaramaz. Yunus Emre hazretleri, bu hakikati şöyle ifade ediyor:
"İlim meclislerinde aradım, kıldım talep/İlim geride kaldı illâ edep illâ edep."
Geçmişten günümüze kadar bütün İslâm büyükleri, edebe aykırı olan en ufak bir hareketten, âdetabüyük bir günahtan kaçınırcasına sakınırlar, dinimizin edeplerine, âdetafarz derecesinde ehemmiyet verirlerdi. Edep ehli insanlar, daima sevilmiş ve hürmetedilegelmişlerdir.
Bir babanın evlâdına bırakacağı en hayırlı miras, edeptir. Uyulacak edep kurallarını hem öğrenmek ve hem de, her zaman ve her yerde edepli olmak lâzımdır. Nelerin edep olduğunu bilmeyen kimse, her zaman edepte kusur edebilir. Bir büyüğümüzü ziyarete gidince, bize başköşeye otur dese, biz de edebimizden, hürmet ettiğimizden dolayı, şurası daha iyidir diyerek, gösterilen yere oturmasak, yaptığımız hareket edep gibi görünse de, söz dinlememek olduğundan kötüdür. Büyüklerimiz,"Emir, edepten önce gelir”demişlerdir. Onun için en güzel edep, söz dinlemektir. Aklımıza uygun gelmese de, büyüklerimizin sözlerini dinlemelidir. Büyüklerimiz, hocalarımız, âmirlerimiz bizlere bir şey söyledikleri zaman, önce hemen"Peki efendim"demeliyiz. Yapılması istenilen şeyi uygun görmüyorsak veya yapılmasını mahzurlu buluyorsak yine de, “Peki mi diyelim?”gibi bir düşünce aklımıza gelebilir. Evet, yine"Peki"demelidir. Eğer, o anda peki demeyip, hemen işin mahzurlarını anlatmaya kalkarsak, edebe aykırı hareket etmiş oluruz. Fakat bir müddet sonra düşüncelerimizi uygun şekilde bildirebiliriz. Bunu da, soru şeklinde söylememiz, danıştığımızı hissettirmemiz daha uygundur. Meselâ,“Bildirdiğiniz işi şu şekilde yapsak uygun olur mu efendim?”diyebiliriz. Ancak yine de, eski bildirdiği şekilde yapılmasını isterse, başka mazeretler aramadan söyleneni yapmak edeptendir...
Yalnız büyüklerimize değil, arkadaşlarımıza, hatta kendimizden küçüklerimize de itiraz etmek, edebe uygun düşmez. Çünkü itiraz etmek,“Bu işi ben bilirim, sen bunu anlamazsın”demek olur.
İslam büyüklerindenAbdullah İbni Mübarekhazretleri, “Bize, faydasız çok bilgiden ziyade, edep ve yüksek terbiye lazımdır” buyurdu.
Lokman Hakîm'e,“Edebi kimden öğrendin?” diye sorduklarında, cevabında buyurdu ki: “Edepsizlerden öğrendim. Onlarda gördüğüm bütün fenalıkları terk ettim, böylece bu edebi elde ettim.”

YORUM YAZ




Yazarın Diğer Makaleleri

"Ebedî ve sonsuz olan Rabbimi tesbih ederim"

Allahü teala buyurdu ki: "Her kim, sabah ve akşam namazlarından sonra, şu tesbih duasını okursa azâbımdan kurtulur..."   Edep ve nezaket medeniyet...

Allahü teâlânın, hiçbir ayıbı ve kusuru yoktur

Yüce Rabbimize karşı edep ve nezaketimizden biri de, Onu bütün ayıp vekusurlardan tenzih etmektir, temizlemektir.     Edep ve nezaket medeniyeti...

Allah'tan korkmanın alâmetleri vardır

Allah'tan korkmak, doğru iman sahibi olmak şartıyla, Allah'ın yasak ettiklerinden sakınıp, emrettiklerini yapmak, yani haramlardan uzaklaşıp, ibadetleri yapmak deme...
Tüm Yazıları

Hakikat Kitabevi Yayınları

Tam İlmihal Seadeti Ebediyye
Mektubat Tercemesi
İslam Ahlakı
Kıyamet ve Ahiret
Namaz Kitabı
Cevab Veremedi
Eshabı Kiram
Faideli Bilgiler
Hak Sözün Vesikaları
Herkese Lazım Olan İman
İngiliz Casusunun İtirafları
Kıymetsiz Yazılar
Menakıbı Cihar Yarı Güzin
Şevahidün Nübüvve
Fahrettin Tacar Eğitim Vakfı İhlas Vakfı Hakikat Kitabevi İhlas Koleji İrfan Turizm Dinimiz İslam Huzur Pınarı Altın Çınar Genç Girişimciler Kulübü Adem Eğitim Kültür ve Sosyal Hizmetler Derneği Bülent Gençer Vakfı